Jakie składki obowiązują przy umowie zlecenie?

2026-11-04
Jakie składki obowiązują przy umowie zlecenie?
Sprawdź, kto finansuje składki od umowy zlecenia w 2026 roku, jak wpływają na nie inne tytuły ubezpieczenia i kiedy zleceniobiorca może przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Jakie składki obejmują umowę zlecenie w 2026 roku?

Umowa zlecenie może być tytułem do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, ale zakres obowiązkowych składek zależy od sytuacji zleceniobiorcy. Znaczenie mają między innymi wiek, status ucznia lub studenta, inne umowy oraz wysokość podstaw, od których opłacane są składki. Dlatego dwie osoby wykonujące podobne zlecenia mogą otrzymać różne wynagrodzenie netto i generować inny koszt po stronie zleceniodawcy.

Jeśli zlecenie jest jedynym tytułem do ubezpieczeń, co do zasady obowiązkowe są składki emerytalna i rentowa. Osoba podlegająca tym ubezpieczeniom jest również objęta ubezpieczeniem wypadkowym. Składka zdrowotna jest zasadniczo obowiązkowa, gdy zlecenie stanowi tytuł do ubezpieczenia. Ubezpieczenie chorobowe jest natomiast dobrowolne i wymaga zgłoszenia zleceniobiorcy.

  • Emerytalna: 19,52% podstawy łącznie, po 9,76% finansują zleceniobiorca i zleceniodawca.
  • Rentowa: 8% podstawy łącznie, z czego 1,5% finansuje zleceniobiorca, a 6,5% zleceniodawca.
  • Chorobowa: 2,45% podstawy, finansowane przez zleceniobiorcę, jeśli przystąpi do ubezpieczenia.
  • Wypadkowa: finansowana przez zleceniodawcę; jej stawka zależy od płatnika.
  • Zdrowotna: 9% właściwej podstawy, finansowane przez zleceniobiorcę.

Podane stawki i zasady dotyczą stanu na 2026 rok. Przed naliczeniem wynagrodzenia trzeba sprawdzić indywidualny zbieg tytułów i aktualne przepisy, ponieważ zapowiadane lub projektowane zmiany nie są tym samym co obowiązujące regulacje.

Kto płaci składki i jak oblicza się ich podstawę?

Część składek jest potrącana z wynagrodzenia zleceniobiorcy, a część stanowi dodatkowy koszt zleceniodawcy. To rozróżnienie jest istotne przy planowaniu budżetu. Kwota potrąceń z wynagrodzenia nie jest równa całkowitemu kosztowi umowy dla firmy.

Zleceniobiorca finansuje swoją część składki emerytalnej i rentowej, ewentualną składkę chorobową oraz składkę zdrowotną. Zleceniodawca pokrywa swoją część składek emerytalnej i rentowej, składkę wypadkową, a w określonych przypadkach także składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Stawka wypadkowa może być różna w zależności od płatnika. Przykładowo dla płatników zatrudniających do 9 osób wskazywana jest stawka 1,67%, ale przed kalkulacją należy potwierdzić właściwą wartość dla danego podmiotu.

Polecamy również: Jakie dane może przetwarzać pracodawca zgodnie z RODO?

Składki społeczne oblicza się od podstawy wynikającej z przychodu z umowy, a nie automatycznie od minimalnego wynagrodzenia. W 2026 roku płaca minimalna wynosi 4 806 zł brutto miesięcznie. Kwota ta ma szczególne znaczenie przy ustalaniu obowiązku ubezpieczeń w przypadku zbiegu kilku tytułów, na przykład etatu i zlecenia.

Przy podstawie 4 000 zł składka emerytalna finansowana przez zleceniobiorcę wynosi 390,40 zł, a rentowa 60 zł. Jeśli zleceniobiorca przystąpi do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, potrącenie z tego tytułu wyniesie 98 zł. Składki zdrowotnej nie należy wyliczać po prostu jako 9% z 4 000 zł. Jej podstawę ustala się z uwzględnieniem właściwych zasad, w tym odliczenia składek społecznych finansowanych przez ubezpieczonego.

Może Cię zainteresować: Jaki biznes ma potencjał w 2026 roku?

Jak inne umowy wpływają na składki ze zlecenia?

Przy zbiegu tytułów trzeba ustalić, które umowy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Jeśli zleceniobiorca pracuje równocześnie na etacie i otrzymuje z niego co najmniej 4 806 zł brutto miesięcznie, dodatkowe zlecenie co do zasady nie powoduje obowiązku opłacania z niego składek emerytalnej i rentowych. Składka zdrowotna od zlecenia nadal może być należna, jeśli umowa stanowi odrębny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego.

Gdy wynagrodzenie z etatu jest niższe od minimalnego, zlecenie może zostać objęte obowiązkowymi składkami społecznymi. Należy uwzględnić rzeczywistą podstawę składek i warunki w konkretnym miesiącu. Sama informacja o wysokości wynagrodzenia z umowy o pracę nie zawsze wystarcza do prawidłowego rozliczenia.

Przeczytaj też: Ile godzin może pracować nastolatek na umowie zlecenia?

Przy kilku umowach zlecenia składki emerytalna i rentowe obejmują kolejne tytuły do momentu, gdy łączna podstawa osiągnie co najmniej poziom minimalnego wynagrodzenia. Po przekroczeniu tego progu zasady oskładkowania kolejnych umów mogą się zmienić. Płatnik powinien więc ustalić kolejność tytułów i wysokość podstaw, zamiast rozpatrywać każdą umowę w oderwaniu od pozostałych.

Osobnej analizy wymaga połączenie zlecenia z działalnością gospodarczą. Znaczenie mają między innymi podstawa składek przedsiębiorcy, rodzaj opłacanych przez niego składek i przychód ze zlecenia. Nie należy zakładać, że samo prowadzenie firmy automatycznie zwalnia z obowiązku opłacania składek od umowy.

Warto przeczytać: Jak rozliczyć pit przed 26 rokiem życia?

Kiedy student lub uczeń nie płaci składek ZUS?

Uczeń lub student, który nie ukończył 26 lat, zasadniczo nie podlega z tytułu umowy zlecenia ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu. W typowej sytuacji zleceniodawca nie potrąca więc z takiej umowy składek ZUS, a wynagrodzenie nie jest obciążone składką zdrowotną z tego tytułu. Status i wiek trzeba jednak potwierdzić, ponieważ wpływ na rozliczenie mogą mieć konkretne okoliczności zatrudnienia oraz relacja między stronami.

Po ukończeniu 26 lat albo utracie statusu ucznia lub studenta zwolnienie co do zasady przestaje mieć zastosowanie i trzeba ponownie ocenić obowiązki składkowe. Przed zgłoszeniem do ZUS warto sprawdzić dokumenty potwierdzające status oraz daty, od których następują zmiany. Nie należy opierać rozliczenia wyłącznie na ustnym oświadczeniu, jeśli płatnik potrzebuje potwierdzenia danych.

Przeczytaj także: Jak obliczyć odprawę emerytalną w 2026 roku?

Czy warto przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego?

Ubezpieczenie chorobowe nie jest automatyczne przy umowie zlecenia. Zleceniobiorca może zgłosić chęć objęcia nim, a składka wynosi 2,45% podstawy i jest finansowana z jego wynagrodzenia. Decyzja zwiększa bieżące potrącenia, ale może umożliwić uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia chorobowego po spełnieniu wymaganych warunków.

Przed wyborem warto uwzględnić przewidywany okres wykonywania zlecenia, wysokość podstawy i potrzebę zabezpieczenia dochodu na wypadek choroby. Zleceniodawca nie powinien traktować tej składki jako obowiązkowej ani naliczać jej bez zgłoszenia zleceniobiorcy. Po przystąpieniu do ubezpieczenia trzeba prawidłowo przekazać zgłoszenie i uwzględnić składkę w rozliczeniu.

Kwota netto zależy nie tylko od składek, lecz także od podatku, kosztów uzyskania przychodu, dostępnych ulg i pozostałych tytułów ubezpieczeniowych. Z kolei koszt firmy obejmuje również składki finansowane przez zleceniodawcę. Przy planowaniu współpracy należy zatem osobno oszacować wynagrodzenie po potrąceniach i całkowity koszt umowy, a wyliczenie zweryfikować dla konkretnej sytuacji.

Bibliografia

  • https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00274-1
  • https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/0098
  • https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/001052
  • https://lang.zus.pl/documents/10182/167567/Poradnik_umowy_cywilnoprawne/542ecb21-490d-4877-a27f-8524116f08fe
  • https://www.zus.pl/documents/10182/13364587/Sk%C5%82adki+przedsi%C4%99biorc%C3%B3w+w+2026+roku_DFF.pdf/c8d4e1dc-c80b-91d6-7453-02309976f713